İran’la Birleşmiş Milletler’in (BM) beş daimi
üyesi ve Almanya (5+1 ülkeleri) arasında uzun zamandır süren nükleer
müzakerelerde anlaşmaya varılması iş dünyasını heyecanlandırdı
Uygulanan ambargoların kalkmaya başlayacak
olmasıyla İran ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin güçlü bir ivme
kazanmasını bekliyoruz. İran'a lojistik açıdan yakınız; tren, havayolu ve
karayolu üzerinden ulaşım imkanları mevcut. Tüketim davranışlarında
benzerliklerimiz yüksek, ortak kültüre sahibiz, İran'ı çok iyi bilen
şirketlerimiz var. İran'da Türkçe bilenlerin sayısı küçümsenemeyecek kadar
fazla.
Üstelik Türkiye ile İran arasında müzakereleri 10
yıl süren Tercihli Ticaret Anlaşması 1 Ocak 2015 tarihi itibariyle
yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Anlaşmanın temel amacı iki ülke
arasındaki tarifelerin indirilmesi ve tarife dışı engeller ile tarife benzeri
engellerin ortadan kaldırılması, iki ülke arasında adil rekabet koşullarının
oluşturulması, güvenli ve öngörülebilir bir ortam tesis edilmesi ve ticaretin
çeşitlendirilmesi suretiyle ülkemiz ile İran arasındaki ekonomik ve ticari
ilişkilerin geliştirilmesi ve teşvik edilmesidir. Bahse konu Anlaşma
kapsamında, Türkiye'nin 6’ lı gümrük tarife pozisyonu bazında toplam 140 üründe
İran'a tarife indirimi ve kota artırımı; İran'ın ise 6’ lı gümrük tarife
pozisyonu bazında 125 üründe Türkiye'ye tarife indirimi sağlanması
kararlaştırılmıştır. Böylece toplamda 265 üründe, gümrük vergileri aşağı yönlü
revize edilmiştir. Bu anlaşmanın varlığı İran pazarını hedefleyen Türk
şirketlerine kıyaslamalı avantaj sağlayabilecektir.
İran 80 milyon nüfusu olan büyük bir
pazar. Ambargolar, İran ekonomisini epey hırpaladı. Lakin Rusya'dan sonra
dünyanın en büyük ikinci doğal gaz rezervlerine sahip. Petrol tarafında da en
büyük beş içinde. Haliyle de ambargoların kalkmasıyla İran ekonomisi
beklentilerin ötesinde bir ekonomik canlanma potansiyeline sahip.
Lojistik: İran'a ihracatın
artması lojistik sektörümüz açısından olumlu görünüyor. Kara taşımacılığındaki
atıl kapasitemizi İran ile doldurabiliriz.
Makine: Lojistik ve
fiyat avantajının yanı sıra Türkiye'nin makine sektöründe marka olması
İran pazarında güçlü giriş yapmasını sağlayabilir.
Deri: İran'ın yüksek
montanlı ayakkabı ithalatı Türk firmaları açısından iyi bir fırsat olabilir.
Tekstil:
Hazır giyim sektörü için İran büyük bir pazar. Tekstil ve konfeksiyon
ihracatımız artabilir.
Çelik: Büyük
bir çelik ithalatçısı olan İran Türk çelik sektörüne önem bir büyüme imkanı
sunabilir.
Kimya: Kozmetik ve
organik kimyasallarda İran fırsat oluşturuyor. Avrupa'lı rakiplerden önce
konumlanmak gerekiyor.
Plastik:
İran ile ticari ilişkilerin ilerlemesi petrokimyasal ürünlerin maliyetini
düşmesi suretiyle Türk firmalarını olumlu etkileyebilir.
Turizm: İran'dan gelen turist sayısı İran'ın
nüfusuna oranla düşük. Turizmde de çok büyük bir fırsat görünüyor.
Perakende:
Çok büyük bir perakende pazarları var ve tüketim kalıpları bizimkine
benziyor. Türk firmalarının hızlı olmaları halinde iyi bir pazar payı
kapmaları ihtimali yüksek.
Ayrıca
dayanıklı tüketim malları, otomotiv ve telekomünikasyon sektörleri için
de İran'ın büyük bir potansiyel oluşturduğunu düşünüyoruz.
